Ontslag bedrijfseconomische omstandigheden I

Je bekijkt nu Ontslag bedrijfseconomische omstandigheden I

Door veranderingen in de bedrijfseconomische situatie komt het vaak voor dat er minder werk is. Als de bedrijfseconomische omstandigheden aanhouden komt het met regelmaat voor dat dit aanleiding is om tot ontslag van werknemers over te gaan.

Als u overgaat tot ontslag dient u in beginsel toestemming te vragen bij het UWV. U moet dan de ontslagaanvraag goed kunnen onderbouwen. Dit begint al bij de keuze uit de verschillende bedrijfseconomische redenen (categorieën) die het UWV onderscheidt. Onderstaand geef ik de verschillende  redenen weer:

a. Slechte financiële positie van het bedrijf;

b. Werkvermindering

c. Organisatorische veranderingen/reorganisatie

d. Technologische veranderingen

e. Beëindiging van (een deel van) de bedrijfsactiviteiten

f. Bedrijfsverhuizing

ad a. Slechte financiële positie van het bedrijf

De werkgever dient met concrete feiten en omstandigheden aan te tonen dat er een (acute) financiële noodzaak is om het bedrijf van de spreekwoordelijke ondergang te redden. De werkgever dient in deze categorie de oorzaak van de slechte financiële positie helder en inzichtelijk te presenteren en uiteraard toe te lichten. Er moet sprake zijn van een urgente situatie, waarbij wordt aangetoond dat er andere kostenbesparende maatregelen zijn of worden genomen die de ontslagen zo veel mogelijk beperken.

Ad b. Werkvermindering

Er zijn twee soorten werkvermindering, namelijk: De acute werkvermindering en de geleidelijke werkvermindering.

Bij de acute werkvermindering gaat het om het plotseling wegvallen van omzet, een opdracht of een project.

Bij de geleidelijke werkvermindering gaat het – voor zover het woord dat al niet zegt- om het stapsgewijs wegvallen van omzet.

In beide gevallen dient er een financiële onderbouwing te worden gepresenteerd, die de ontslagaanvraag ondersteunt. Daarnaast is een prognose nodig van de gevolgen bij ongewijzigd en gewijzigd beleid voor tenminste de daarop volgende zes maanden.

Ad c. Organisatorische veranderingen/reorganisatie

In deze categorie heeft de werkgever meer beleidskeuze. Het UWV zal de ontslagaanvraag, gebaseerd op deze categorie, marginaal toetsen. Het UWV zal zo min mogelijk om de stoel van de werkgever gaan zitten.

Door slechte financiële resultaten of werkvermindering moet de werkgever in de gelegenheid zijn om organisatorische veranderingen door te kunnen voeren. Eén van deze veranderingen kan zijn dat er ontslagaanvragen worden ingediend.

In beginsel is eenzelfde financiële onderbouwing door de werkgever vereist, als hierboven vermeld. Echter, als de veranderingen zien op een strategische heroriëntatie op de markt, om zodoende meer flexibel te kunnen inspelen op nieuwe ontwikkelingen, zal de financiële onderbouwing aan belang inboeten.

Ad d. Technologische veranderingen

Een andere categorie waarbij de werkgever/ondernemer meer beleidsvrijheid heeft bij zijn keuzes is de ontslagaanvraag gebaseerd op technologische ontwikkelingen. Om de concurrentie voor te kunnen blijven is het vaak noodzakelijk om door middel van automatisering en mechanisering de werkprocessen te veranderen.

Ad e. Beëindiging van (een deel van) de bedrijfsactiviteiten

De werkgever mag in beginsel zelf bepalen of hij zijn bedrijf of onderdelen daarvan sluit. Meestal maakt de financiële situatie van het bedrijf dat sluiting van het bedrijf in zijn geheel, dan wel een onderdeel daarvan, dat zulks onontkoombaar is. Dit wordt anders, wanneer meer subjectieve factoren een rol spelen. Als het bedrijf of onderdeel wordt gesloten vanwege beleidsmatige overwegingen of er een puur persoonlijk motief zal de werkgever wel goed moeten kunnen onderbouwen waarom deze stappen noodzakelijk zijn. De vrijheid die de werkgever in dit verband heeft, betekent namelijk nog niet dat hij niet meer als goed werkgever heeft op te treden. Deze verplichting uit de wet, om op te treden als goed werkgever, kan dus inhouden dat de werkgever in dit geval –bijvoorbeeld- een sociaal plan dient op te stellen, dan wel voor ‘outplacement’ voor de werknemers dient te zorgen.

Ad f. Bedrijfsverhuizing

De werkgever heeft veel vrijheid om te bepalen of hij zijn bedrijf elders wenst te vestigen. Hiertoe kunnen allerlei reden worden aangevoerd. Meestal zal de werkgever zijn bedrijf elders vestigen vanwege logistieke factoren of arbeidsmarktmotieven. Vanwege de verhuizing komen er arbeidsplaatsen te vervallen.

Belangrijk voor de werkgever is om te toetsen of de werknemers mee kunnen verhuizen naar de nieuwe vestiging. Ook dit volgt uit de eerder vermelde wettelijke verplichting van goed werkgeverschap.

Tot slot

Met voormelde gronden heb ik slechts zeer summier aangegeven op basis van welke gronden een werkgever een ontslag aanvraag kan indienen bij het UWV om redenen van bedrijfseconomische omstandigheden. Alle gronden kennen hun eigen beleidsregels bij het UWV.

Als er toestemming wordt gevraagd bij het UWV voor ontslag dan moet er ook nog aangetoond worden dat het aannemelijk is dat door de bedrijfseconomische reden, structureel arbeidsplaatsen komen te vervallen. En zo ja, dan moet aannemelijk zijn dat de juiste werknemers ontslag aangezegd krijgen. Hiervoor heeft het afspiegelingsbeginsel te gelden (waarover in een volgende column veel meer). Tot slot moet het aannemelijk zijn dat deze werknemer niet herplaatst kunnen worden binnen het bedrijf.

Vragen?

Wordt u geconfronteerd met een ontslag vanwege bedrijfseconomische redenen, dan wel bent u genoodzaakt hiertoe over te gaan, neem dan contact met Insight Legal op.

Jelle Braak

Advocaat

030 - 245 19 67