Eerlijk delen duurt het langst

Eerlijk delen duurt het langst

Echtgenoten delen niet alleen lief en leed, maar ook de nodige bezittingen. Wie vóór 1 januari 2018 in het huwelijk is getreden – en geen huwelijkse voorwaarden heeft gemaakt – deelt zelfs alle bezittingen en schulden (afgezien van enkele uitzonderingen). Maar zelfs echtgenoten die bij huwelijkse voorwaarden iedere gemeenschap van goederen hebben uitgesloten, hebben vaak nog gezamenlijke goederen. Datzelfde geldt voor samenwoners. Loopt het huwelijk of de samenwoning vervolgens op de klippen, dan moeten de gemeenschappelijke goederen worden verdeeld.

Verdelingen zijn niet alleen aan de orde bij het eindigen van een relatie. Een nalatenschap wordt ook verdeeld als er sprake is van meerdere erfgenamen.

Uiteraard willen alle betrokkenen dat er eerlijk wordt gedeeld. Maar over wat ‘eerlijk’ is, blijken de deelgenoten in de praktijk nog wel eens van mening te verschillen. Wat nu als achteraf blijkt dat een gemeenschappelijk goed buiten de verdeling is gehouden, al dan niet opzettelijk?

De hoofdregel van artikel 3:179 lid 2 BW luidt dat “de omstandigheid dat bij een verdeling een of meer goederen zijn overgeslagen, alleen tot gevolg heeft dat daarvan een nadere verdeling kan worden gevorderd.” Wie bij de verdeling een goed is vergeten, kan dus alsnog verdeling daarvan vragen. De Hoge Raad heeft in 2015 geoordeeld dat een vordering tot verdeling van een overgeslagen goed niet verjaart. Zelfs meer dan twintig jaar later kan nog verdeling worden gevraagd.

Het wordt echter een ander verhaal als een van de deelgenoten een gemeenschappelijk goed opzettelijk verzwijgt, zoek maakt of verborgen houdt. Die deelgenoot komt er niet meer mee weg het goed alsnog te verdelen. Hij “verbeurt zijn aandeel in die goederen aan de andere deelgenoten” (artikel 3:194 lid 2 BW). Met andere woorden: hij raakt het volledige goed kwijt. Een harde sanctie, die bedoeld is om oneerlijk gedrag van deelgenoten tegenover elkaar te ontmoedigen.

Een deelgenoot verspeelt het goed alleen als sprake is van opzet. Daarvoor is vereist dat de deelgenoot zich ervan bewust is dat het gaat om een gemeenschappelijk goed. Als een deelgenoot niet wist dat een goed tot de gemeenschap behoorde maar dat wel had kunnen weten, dan verbeurt hij het goed niet. Uiteraard kan dan nog wel verdeling plaatsvinden.

Wie eenmaal een goed heeft verzwegen, hoeft niet op de genade van de rechter te rekenen. Het alsnog melden van het verzwegen goed leidt er niet toe dat de sanctie van artikel 3:194 lid 2 BW vervalt.

De man die in het zicht van de echtscheiding meer dan € 20.000,- pinde en onder zijn matras verstopte, om dit zo buiten de verdeling te houden, verbeurde het hele bedrag aan zijn ex-echtgenote. Zo ook de man die (onder meer) probeerde met een vervalste handtekening van zijn vrouw ruim € 240.000,- bij de bank te innen. Wie bij een verdeling is betrokken, kan maar beter openheid van zaken geven.

Vragen of rechtsbijstand?

Heeft u vragen over verdelingen of wilt u advies, dan wel rechtsbijstand in een gerechtelijke procedure neem dan contact op met Insight Legal.

Matthijs Vleesch du Bois

Advocaat

030 - 245 19 68